KGB

(w cyrylicy КГБ, pełna nazwa w języku rosyjskim: Комитет государственной безопасности [komitet gasudarstvenoj bezopasnosti], (Komitet Bezpieczeństwa Państwowego) był główną radziecką służbą specjalną, która pełniła jednocześnie zadania wywiadu, kontrwywiadu i tajnej policji w Związku Radzieckim (Wikipedia). KGB jako taka istniał od 1954 r., wcześniej radzieckie służby specjalne nosiły inne nazwy (Czeka, NKWD i inne). Jeśli chodzi o wywiad zagraniczny, znany był on pod nazwą PGU – Pierwszy Zarząd Główny (Pierwoje glavnoje upravlenie), które dzieliło się na poszczególne wydziały. Z punktu widzenia działalności w Ameryce Łacińskiej interesuje nas przede wszystkim 1. wydział, który zajmował się Stanami Zjednoczonymi, Kanadą oraz właśnie Ameryką Łacińską, na czele którego stali szefowie: B.S. Iwanow, A.S. Feliksow, (vide niżej).

W sowieckich służbach specjalnych wywiad zagraniczny utworzono (formalnie) w 1920.

Od 1952 do 1991 wywiad zagraniczny prowadził Pierwszy Zarząd Główny Komitetu Bezpieczeństwa Państwowego, z wyjątkiem rocznego okresu od marca 1953 do marca 1954, kiedy nosił powodującą wiele pomyłek nazwę Drugiego Zarządu Głównego.

Szefowie wywiadu zagranicznego:

• 1953–1955 – Aleksandr Paniuszkin,
• 1956–1971 – Aleksandr Sacharowski,
• 1971–1974 – Fiodor Mortin,
• 1974–1988 – Władimir Kriuczkow,
• 1988–1989 – Wadim Kirpiczenko (p.o)
• 1988–1991 – Leonid Szebraszyn,
• 1991–1991 – Wiaczesław Gurgienow (p.o).

Naczelnicy wydziału ds. Ameryki Łacińskiej

1. ИВАНОВ Борис Семенович (октябрь 1954 – 1955 г.), полковник [1];
2. ФЕКЛИСОВ Александр Семенович (декабрь 1955 – август 1960 г.), полковник;
3. ИВАНОВ Борис Семенович (август 1960 – 1962 г.), полковник;
4. КУЛЕБЯКИН Николай Пантелеймонович (1962 – конец 1965 г.)
5. ПОЛОНИК Михаил Корнеевич (начало 1966 – конец 1967 гг.)
6. КИРЕЕВ Анатолий Тихонович (конец 1967 – 1974 г.), полковник;
7. КАЗАКОВ Владимир Михайлович (1974 – 1979 г.)
8. ЛИНЬКОВ Юрий Константинович (1979 – 1982 г.), полковник;
9. ЯКУШКИН Дмитрий Иванович (февраль 1982 – октябрь 1986 г.), генерал-майор;
10. АНДРОСОВ Станислав Андреевич (1986 – 1989 г.), генерал-майор;
11. МАКАРОВ Леонид Алексеевич (август 1989 – 1991 г.), генерал-майор;
12. ТРУБНИКОВ Вячеслав Иванович (1991 г.), генерал-майор;

W 1960 r. utworzono 5. wydział do spraw w Ameryce Łacińskiej, który w 1969 r. przemianowano na 2. wydział. Na jego czele stali następujący szefowie:

S.I. Antonow, N.I. Voronow, V.K. Tołstikow, B.P. Kołomjakow

Начальники:
1. АНТОНОВ Сергей Николаевич (1960 – 1964 г.), полковник;
2. ВОРОНИН Николай Иванович (1964 – 1969 г.), полковник [1];
3. ТОЛСТИКОВ Владимир Константинович (1969 – 1978 г.)
4. КОЛОМЯКОВ Борис Павлович (1978 – на 1982 г.), полковник;

a zástupci náčelníků: N.S. Leonov, B.P. Kolomjakov, A.I. Mosolov

Заместители начальника:
ЛЕОНОВ Николай Сергеевич (1969 – 1971 г.), полковник;
КОЛОМЯКОВ Борис Павлович (на 1975 г.)
МОСОЛОВ Арнольд Иванович (1970-е гг.)

W styczniu 1959 roku na bazie służby dezinformacyjnej KI przy MID ZSRR (Komitet Informacyjny przy Ministerstwie Spraw Zagranicznych) utworzono Wydział D (działania aktywne).

Wikipedia (polska edycja) odnośnie wywiadu zagranicznego KGB podaje:

Struktura

(stan z r. 1972)

• 1. referat (Meksyk, Kostaryka, Kolumbia, Ekwador, Nikaragua, Panama, Gwatemala [2], Honduras [2], Salwador [2], Republika Dominikany [2], Haiti [2], Jamajka [2], Barbados [2], Trynidad i Tobago [2])
  2. referat (Brazylia, Argentyna, Urugwaj, Wenezuela, Boliwia, Paragwaj [2], Gujana [2])
  3. referat (Chile, Peru)
  4. referat (Kuba)
  5. referat (południowoamerykańskie organizacje międzynarodowe, powiązania z partiami komunistycznymi, analiza, koordynacja, przygotowanie kadr)

Reyzdentury:

Do pocz. lat 60. działały 4 rezydentury :

• Rezydentura KGB w Meksyku (Meksyk)
  Rezydentura KGB w Rio de Janeiro (Brazylia)
  Rezydentura KGB w Buenos Aires (Argentyna)
  Rezydentura KGB w Montevideo (Urugwaj)

W kolejnym okresie, wraz ze stopniowym nawiązywaniem stosunków dyplomatycznych ZSRR z krajami tego regionu, powstawały nowe rezydentury:

• Rezydentura KGB w San José (Kostaryka)
  Rezydentyra KGB w Bogocie (Kolumbia)
  Rezydentura KGB w Quito (Ekwador)
  Rezydentura KGB w Managui (Nikaragua)
  Rezydentura KGB w Panamie
  Rezydentura KGB w Caracas (Wenezuela)
  Rezydentura KGB w La Paz (Boliwia)
  Rezydentura KGB w Georgetown (Gujana)
  Rezydentura KGB w Hawanie (Kuba)
  Rezydentura KGB w Santiago (Chile) (1961–1973)
  Rezydentura KGB w Limie (Peru)
  Rezydentura KGB w Bogocie (Kolumbia)

[1] Prawdopodobnie;
[2] W 1972 r. rezydentura ta jeszcze nie istniała;

• Резидентура КГБ в Мехико (Мексика)
• Резидентура КГБ в Рио-де-Жанейро (Бразилия)
• Резидентура КГБ в Буэнос-Айресе (Аргентина)
• Резидентура КГБ в Монтевидео (Уругвай)
• Резидентура КГБ в Сан-Хосе (Коста-Рика)
• Резидентура КГБ в Боготе (Колумбия)
• Резидентура КГБ в Кито (Эквадор)
• Резидентура КГБ в Манагуа (Никарагуа)
• Резидентура КГБ в Панаме
• Резидентура КГБ в Каракасе (Венесуэла)
• Резидентура КГБ в Ла-Пасе (Боливия)
• Резидентура КГБ в Джорджтауне (Гайана)
• Резидентура КГБ в Гаване (Куба)
• Резидентура КГБ в Сантьяго (Чили) (1961 – 1973 г.)
• Резидентура КГБ в Лиме (Перу)
• Резидентура КГБ в Боготе (Колумбия)

Резидентуры МВД

• Резидентура МВД в Рио-де-Жанейро (Бразилия)
• Резидентура МВД в Мехико (Мексика)
• Резидентура МВД в Буэнос-Айресе (Аргентина)
• Резидентура МВД в Монтевидео (Уругвай)

źródło: https://shieldandsword.mozohin.ru/kgb5491/resident.htm

Oficerowie kadrowi KGB oraz agenti działający w Ameryce Łacińskiej

Oficerowie

Agenci i inni współpracownicy